Postępowanie restrukturyzacyjne to kluczowe narzędzie prawne dostępne dla przedsiębiorców zmagających się z problemami finansowymi. Jego celem jest umożliwienie firmie przeprowadzenia działań naprawczych, a tym samym uniknięcie upadłości. 

Kto może skorzystać z restrukturyzacji?

Z możliwości przeprowadzenia restrukturyzacji mogą skorzystać wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą, które są zagrożone niewypłacalnością lub już niewypłacalne. Warto podkreślić, że restrukturyzacja nie jest zarezerwowana wyłącznie dla dużych korporacji – mogą z niej skorzystać także małe i średnie przedsiębiorstwa oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. 

Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych

Prawo restrukturyzacyjne wyróżnia cztery rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych, które różnią się stopniem formalizacji, zakresem ochrony majątku oraz szybkością procedowania. Każdy przedsiębiorca może wybrać formę, która najlepiej odpowiada jego sytuacji finansowej i specyfice firmy.

1. Postępowanie o zatwierdzenie układu – to najprostsza forma restrukturyzacji, w której dłużnik samodzielnie negocjuje z wierzycielami warunki układu. Sąd zatwierdza układ po spełnieniu odpowiednich warunków formalnych. Procedura ta wymaga dużego zaufania wierzycieli do dłużnika, ponieważ to dłużnik odpowiada za zebranie głosów i przedstawienie ich sądowi.
2. Przyspieszone postępowanie układowe – jest dedykowane przedsiębiorstwom, których zobowiązania są stosunkowo proste do restrukturyzacji. Przewiduje szybkie działanie sądu, który nadzoruje proces głosowania nad układem oraz jego zatwierdzenie. 
3. Postępowanie układowe – jest bardziej rozbudowaną procedurą, która daje przedsiębiorstwu dodatkowy czas na uregulowanie zobowiązań oraz ochronę majątku. Przeznaczone jest dla firm, które mają bardziej skomplikowane struktury zobowiązań, ale wciąż mogą zawrzeć układ z wierzycielami.
4. Postępowanie sanacyjne – to najbardziej zaawansowana forma restrukturyzacji, która oprócz zawarcia układu z wierzycielami zakłada także przeprowadzenie działań naprawczych (sanacyjnych). W ramach tego postępowania sąd może przyznać pełną ochronę przed egzekucjami, a nad firmą zostaje ustanowiony zarządca, który prowadzi działania sanacyjne mające na celu przywrócenie płynności finansowej.

Kiedy warto rozważyć postępowanie restrukturyzacyjne?

Decyzja o rozpoczęciu restrukturyzacji powinna być podjęta, zanim firma stanie się niewypłacalna, czyli wtedy, gdy problemy finansowe są jeszcze do opanowania. Kluczowym momentem, w którym warto rozważyć restrukturyzację, jest moment, gdy firma napotyka trudności w regulowaniu swoich zobowiązań w terminie, a prognozy finansowe nie pozwalają na szybkie odbudowanie płynności finansowej.

Jakie są etapy postępowania restrukturyzacyjnego?

Przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego składa się z kilku kluczowych etapów:

1. Złożenie wniosku – przedsiębiorca składa wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego do właściwego sądu. Wniosek ten musi zawierać opis sytuacji finansowej firmy, propozycje układowe dla wierzycieli oraz wstępny plan restrukturyzacyjny.
2. Otwarcie postępowania – po rozpatrzeniu wniosku sąd decyduje o wszczęciu postępowania restrukturyzacyjnego. Na tym etapie przedsiębiorstwo zyskuje ochronę przed działaniami egzekucyjnymi oraz wierzycielami, co daje firmie czas na opracowanie szczegółowego planu restrukturyzacyjnego.
3. Przygotowanie i przedstawienie układu – w tym etapie przedsiębiorca, często przy pomocy doradcy restrukturyzacyjnego, opracowuje propozycje układowe dla wierzycieli. Mogą one obejmować np. odroczenie spłaty zobowiązań, rozłożenie ich na raty, czy też zmniejszenie kwoty do spłaty.
4. Zatwierdzenie układu – wierzyciele głosują nad układem. Aby układ został przyjęty, musi uzyskać odpowiednią większość głosów wierzycieli, zarówno pod względem liczby, jak i wartości roszczeń. Zatwierdzony układ staje się wiążący dla wszystkich stron.
5. Realizacja układu – po zatwierdzeniu układu przez sąd przedsiębiorca zobowiązany jest do realizacji przyjętych zobowiązań w ramach uzgodnionych warunków. Jeśli przedsiębiorstwo nie wywiąże się z postanowień układu, może dojść do jego uchylenia, co często prowadzi do ogłoszenia upadłości.

Postępowanie restrukturyzacyjne to skuteczny sposób na odzyskanie stabilności finansowej przez przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji. Dzięki elastycznym mechanizmom układowym, przedsiębiorcy mogą dostosować spłatę swoich zobowiązań do aktualnych możliwości firmy, a także zyskać ochronę przed egzekucjami. Dla wielu firm restrukturyzacja stanowi kluczowy krok na drodze do ponownego rozwoju i poprawy sytuacji finansowej, dlatego warto rozważyć jej wdrożenie w odpowiednim momencie.